Crema catalana is het beroemde Catalaanse dessert met een romige custard en krokante suikerkorst. Traditioneel wordt het gemaakt met volle melk, maar in deze lactosevrije versie gebruiken we kokosmelk als basis. Het resultaat is verrassend authentiek: zijdezacht, licht geparfumeerd met citrus en kaneel, en met die heerlijke karamelliseerde korst die kraakt bij elke hap.
Wat is crema catalana?
Crema catalana is een traditioneel Catalaans dessert dat al sinds de middeleeuwen wordt gemaakt. Het lijkt op de Franse crème brûlée, maar de Catalaanse versie is ouder en verschilt op een paar belangrijke punten. Crema catalana wordt op het fornuis bereid (niet in de oven), is op smaak gebracht met kaneel en citrusschil, en wordt traditioneel geserveerd op 19 maart - de feestdag van Sint-Jozef.
Waarom lactosevrij?
Naar schatting heeft 70% van de wereldbevolking enige mate van lactose-intolerantie. In Nederland heeft circa 10 tot 20% van de mensen hier last van. Dat betekent niet dat je dit heerlijke dessert moet overslaan. Kokosmelk uit blik heeft een romig, vol mondgevoel dat perfect werkt als basis voor custard. De lichte kokossmaak past bovendien verrassend goed bij de traditionele smaken van kaneel en citrus.
Ingrediënten
- 500 ml volle kokosmelk (uit blik - kies een merk met hoog vetpercentage)
- 4 eidooiers
- 60 g suiker (plus extra voor de korst)
- 20 g maïzena
- 1 stokje kaneel
- Schil van 1 biologische citroen (alleen het gele deel)
- Schil van 1 biologische sinaasappel (alleen het oranje deel)
- 1 theelepel vanille-extract
Bereiding
- Giet de kokosmelk in een steelpan. Voeg het kaneelstokje, de citroenschil en sinaasappelschil toe
- Verwarm op laag vuur tot het net begint te stomen (niet koken). Haal van het vuur en laat 10 minuten trekken
- Zeef de kokosmelk door een fijne zeef en verwijder de kaneel en schillen
- Klop in een kom de eidooiers met de suiker tot het mengsel licht en luchtig is (circa 2 minuten)
- Voeg de maïzena en vanille-extract toe en klop glad
- Schenk langzaam de warme kokosmelk bij het eiermengsel terwijl je continu blijft kloppen. Dit voorkomt dat de eieren stollen
- Giet het mengsel terug in de pan en zet op laag vuur
- Roer constant met een houten lepel of garde. Na 4 tot 6 minuten wordt de crème dikker - blijf roeren tot het de dikte van vla heeft
- Verdeel de crème over 4 ondiepe, hittebestendige schaaltjes (traditioneel terracotta)
- Laat afkoelen tot kamertemperatuur en zet daarna minstens 4 uur in de koelkast (of een nacht voor het beste resultaat)
- Vlak voor het serveren: strooi een dunne, gelijkmatige laag fijne suiker over de crème
- Karamelliseer de suiker met een brûléebrander tot deze goudbruin en krokant is. Heb je geen brander? Zet de schaaltjes 2 minuten onder een gloeiend hete grill
Tips voor de perfecte crema catalana
- Gebruik volle kokosmelk uit blik: De kokosmelk uit pak is te dun en geeft niet genoeg romigheid
- Zeef altijd: Zeef de crème na het koken voor een extra glad resultaat
- Geduld bij het koelen: Hoe langer de crème koelt, hoe steviger en beter van textuur. Een hele nacht is ideaal
- Suikerkorst op het laatste moment: Maak de karamelkorst pas vlak voor het serveren, anders wordt deze zacht
- Biologische citrus: Gebruik altijd biologische citrusvruchten als je de schil gebruikt, om pesticiden te vermijden
Variaties
Hoewel het klassieke recept al fantastisch is, kun je er ook mee experimenteren:
- Met havermelk: Vervang kokosmelk door barista-havermelk voor een neutralere smaak
- Chocolade: Voeg 30 g cacaopoeder toe aan het eiermengsel voor een chocoladeversie
- Lavendel: Vervang de kaneel door een theelepel gedroogde lavendel voor een Provencaalse twist
- Suikervrij: Gebruik erythritol in plaats van suiker, zowel in de crème als voor de korst
Verschil met crème brûlée
Hoewel ze er vergelijkbaar uitzien, zijn er duidelijke verschillen. Crema catalana wordt gebonden met maïzena en op het fornuis bereid, terwijl crème brûlée met room au bain-marie in de oven gaat. De Catalaanse versie is lichter en heeft een kenmerkende citrus- en kaneelsmaak die de Franse variant mist. Crema catalana wordt koud geserveerd, terwijl crème brûlée soms lauwwarm op tafel komt.
Bewaren
Zonder de suikerkorst kun je de crème tot 3 dagen in de koelkast bewaren, afgedekt met plastic folie direct op het oppervlak (om een velletje te voorkomen). Voeg de suikerkorst altijd pas toe vlak voor het serveren.
